Het Centrum voor Psychogerontologie startte tweeënhalf jaar geleden met discussies tussen ouderen en jongeren. Dit project, Tijdreizen getiteld, werd op 17 april afgesloten tijdens de manifestatie Ouderen en Levenskunst in Bussum. De discussies hebben ouderen en jongeren dichter bij elkaar gebracht, concludeert projectleider Gerben Westerhof: “Ze ontdekten dat ze niet eens zo veel van elkaar verschillen.”
Waarom zijn jullie met het project Tijdreizen gestart?
“Het was ons er in eerste instantie om begonnen studenten in contact te laten komen met ouderen. Onze studenten gaan werken met ouderen, dus het is belangrijk dat ze meer over de achtergrond van ouderen te weten komen. Waarin verschilt hun tijd met de tijd van nu? En meer in het algemeen wilden we met dit project twee groepen met elkaar in contact brengen die in het dagelijkse leven nauwelijks met elkaar in contact komen. Er is in onze samenleving een diepe kloof tussen jong en oud. Als je ze met elkaar in contact kunt brengen, kun je misschien meer samenhang in de maatschappij creëren.”
Hoe diep is de kloof tussen jong en oud?
“De maatschappij raakt steeds meer opgedeeld, er is een verzuiling aan de gang. Vroeger hadden we de verzuiling in geloof, nu in leeftijd. Zo hebben we omroep MAX voor de ouderen, met daar tegenover BNN voor de jongeren. Maar niet alleen de media verdelen, ook in activiteiten zien we steeds meer opdeling naar leeftijd. Er zijn speciale ouderen- en jongerenreizen, er is een jeugdorkest en een seniorenorkest en zo verder. De maatschappij van nu is helemaal gericht op de jeugd. Veel ouderen hebben het idee aan de zijlijn van de samenleving te staan.”
Waarom deden de ouderen mee aan het project?
“Ouderen denken vaak over jongeren in de trant van ‘de jeugd van tegenwoordig’. Maar tijdens de gesprekken kwam vanuit de ouderen steeds meer de vraag: hoe staat de jeugd anno 2007 eigenlijk in het leven? Waar zijn jongeren mee bezig? De ouderen waren echt geïnteresseerd in de visies van de studenten.
De ouderen die meewerkten, waren in de leeftijd van 65 tot 75 jaar. Ze hebben een gedeeld verleden; ze hebben herinneringen aan de oorlog en de wederopbouw. Ze zijn van de generatie die tussen 1930 en 1945 is geboren, dus net vóór of in de oorlog. Deze generatie is gewend zuinig te leven en hard te werken. Dat kleurt ook hun kijk op de jongeren van tegenwoordig.”
Wat hebben de discussies opgeleverd? “De studenten en ouderen ontdekten dat ze eigenlijk niet eens zoveel van elkaar verschillen als dat ze wel dachten. Ze zeiden naderhand dat ze nu minder in termen van jong en oud denken en elkaar meer individueel bekijken. De ouderen zullen de uitdrukking ‘de jeugd van tegenwoordig’ niet meer zo snel gebruiken. En onze studenten hebben de wereld van ouderen beter leren kennen.”/KL
Kordelaar, K. van, Vlak, A., Kuin, Y. & Westerhof, G. (2007). Tijdreizen: Een handleiding en werkboek voor intergenerationele gesprekken. Nijmegen: Radboud Universiteit Nijmegen, Centrum voor Psychogerontologie.