Daarmee hoopt de NS de drukte in de ochtendspits te verkleinen. Dat is nodig omdat er veel treinen in reparatie zijn die stukgingen in de afgelopen vorstperiode.

Eerder voerde de NS het ‘zoutkaartje’ in. Ook mogen jaarkaarthouders in januari buiten de spits eerste klas reizen. Reizigers met een voordeelurenkaart kunnen ’s avonds na zeven uur met een railrunner-kaartje van 2,50 euro reizen.

Studenten vielen aanvankelijk buiten de boot omdat ze ‘geen contractpartner van de NS’ zijn. De tegemoetkoming aan vaste abonnementhouders zou voldoende effect hebben, was tot vorige week de verwachting van de NS. / HOP

Voor studenten die een tweede studie willen volgen is het sinds dit jaar verstandig om daar al tijdens de eerste studie mee te beginnen, anders moeten zij een hoger collegegeld betalen. Studenten die tijdens hun eerste opleiding aan een tweede beginnen, mogen die de komende drie jaar tegen het gewone collegegeldtarief afmaken – ook als ze hun eerste diploma intussen halen.

Maar hoe zal het daarna gaan? Zullen studenten dan hun afstuderen zo lang mogelijk uitstellen om tegen een laag tarief hun tweede studie af te ronden? Dat moet de staatssecretaris voorkomen, zegt SGP-kamerlid Elbert Dijkgraaf in zijn motie.

Er zijn allerlei oplossingen denkbaar, maar daar spreekt de motie zich niet over uit. Vorig jaar diende de partij een voorstel in om studenten tegen een laag tarief te laten doorsturen als ze bij hun afstuderen al de helft van hun tweede studie hadden doorlopen. Zo zouden de ambitieuze studenten niet de dupe worden van de flierefluiters “die op kosten van de staat nog een extra vakje wilden doen”, aldus SGP-kamerlid Dijkgraaf via zijn medewerker. Het idee werd destijds ontraden en verworpen.

Maar Zijlstra liet deze keer het oordeel aan de Kamer. De motie sluit goed aan bij zijn plannen. Volgens de langstudeerregeling die momenteel in de maak is, mogen studenten straks nog maar één jaar uitlopen bij hun bachelor- of masteropleiding, daarna moeten drieduizend euro meer collegegeld betalen.

“Een deel van de perverse prikkel wordt daarmee misschien weggenomen, al is het nog maar afwachten hoe het met die regeling afloopt”, laat de SGP weten.

HOP, Marijke de Vries

De nieuwe regering schrapt de zogeheten Canada-gelden: extra financiering voor alfa- en gammafaculteiten. Die waren door het vorige kabinet gereserveerd om de verdeling van onderzoeksgeld over de oude en jonge universiteiten evenwichtiger te maken. Over deze bezuiniging werd geklaagd: enkele instituten zouden bedreigd worden in hun voortbestaan.

Maar vorige week sloeg VVD-kamerlid Anne Wil Lucas terug met een motie. Als universiteiten het onderling eens zijn dat onderzoeksgelden oneerlijk verdeeld worden, dan hebben ze toch geen extra geld nodig om iets aan dat onrecht te doen?

De motie is gisteren aangenomen. De regering zal dus de VSNU vragen om zelf een plan te maken voor een ‘meer evenwichtige verdeling’ van de onderzoeksbekostiging.

Als de universiteiten daar niet uitkomen, laat de Tweede Kamer doorschemeren, dan moeten ze de regering daar niet op aankijken. Dan hebben ze het aan zichzelf te wijten als het schrappen van de enveloppemiddelen vooral de jonge universiteiten treft. / HOP

Daar zouden de rekenmeesters graag meer over weten, maar het opleidingsniveau van ouders staat volgens het CBS nergens geregistreerd. Dit is in elk geval duidelijk: hoe hoger het ouderlijk inkomen, hoe groter de kans dat de kinderen een diploma in het hoger onderwijs halen.

Het CBS verdeelde een hele jaargang van jongeren in vijf gelijke groepen, naar inkomen van de ouders. Het studiesucces bleek over die vijf groepen stapsgewijs te stijgen.

Dit effect treedt ook op als jongeren de eerste hindernis hebben genomen en aan een opleiding in het hoger onderwijs zijn begonnen. Hoe rijker hun ouders, hoe vaker studenten uiteindelijk hun diploma halen: van 65 naar 78 procent van het cohort. En dat diploma is bovendien vaker universitair: van 13 naar 33 procent.

Rijke jongeren van volledig Nederlandse afkomst halen naar verhouding minder vaak een universitair diploma dan rijke niet-westerse allochtonen: 33 om 38 procent. In de groep met het laagste inkomen ontlopen ze elkaar niet veel: 13 om 12 procent.

Vrouwen doen het beter dan mannen in het hoger onderwijs; dat is al langer bekend. Maar met een financieel steuntje in de rug halen ze nog veel vaker hun diploma: van 70 procent geslaagd met arme ouders naar 84 procent geslaagd met rijke ouders. Onder mannen gaat het aandeel geslaagden omhoog van 59 naar 71 procent. / HOP

‘We hebben het geprobeerd’, verklaart voorzitter Sander Breur vandaag. ‘Maar met alle waardering voor elkaars inzet, we konden niet goed samenwerken. Het ging vooral over de vraag hoe je tot besluiten komt en met elkaar problemen oplost. Bij de LSVb moet iedereen van het bestuur zich in alle besluiten en standpunten kunnen vinden. Als je dan na zeven maanden nog steeds botst, ondanks wekelijkse evaluaties en teamcoaches, dan is het beter om afscheid van elkaar te nemen.’

Keetlaer studeert communicatie aan de Hogeschool Inholland, waar hij ook actief was in de medezeggenschap. Binnen de LSVb had hij het hbo en onderwijskwaliteit in zijn portefeuille.

Vorig jaar stapte LSVb-voorzitter Gerard Oosterwijk op na een conflict over de koers van de vakbond. ‘Als je het hele hoger onderwijs wilt vertegenwoordigen en allemaal tachtig uur in de week werkt, dan kun je zulke problemen krijgen’, aldus Breur. / HOP

Onderhandelen gaat altijd hetzelfde. De koper noemt een lager bedrag dan hij bereid is te betalen, terwijl de verkoper juist hoger inzet. Vooruit, zegt de verkoper, dan haal ik er nog een tientje vanaf. En de deal is rond.

Zoiets lijkt nu ook bij de plannen rond de langstudeerders te gebeuren. Het regeerakkoord was niet helemaal duidelijk en daarom stelde het Hoger Onderwijs Persbureau (HOP)  een maand geleden expliciet de vraag: mogen studenten straks zowel in hun bachelor als in hun masteropleiding een jaar studievertraging oplopen?

De medewerker van VVD-kamerlid Anne-Wil Lucas zei toen van wel. ‘Het zijn losse diploma’s’, benadrukte ze. Tot twee keer toe is die uitspraak gecheckt. Maar de Landelijke Studenten Vakbond had andere informatie. De VVD heeft kennelijk niet goed naar het ministerie van OCW geluisterd, dachten de studenten.

Er heerste dus enige verwarring. De fractiemedewerker probeerde daarna terug te krabbelen. Ze had het anders bedoeld, zei ze, en ze had blijkbaar duidelijker moeten zijn. Of had ze haar mond voorbijgepraat?

Nu de plannen van het kabinet milder uitvallen dan gedacht (‘een handreiking’, aldus het kabinet) denkt menigeen dat de protesten werkelijk geholpen hebben en dat de regering naar de actievoerders heeft geluisterd. Maar het ligt voor de hand dat VVD en CDA de spandoeken en leuzen allang hadden voorzien en dit extra uitloopjaar achter de hand hielden.

De vraag is nu of hun strategie slaagt. Zal het extra treuzeljaar genoeg zijn om het landelijke protest te smoren? De studentenbeweging trekt zich vooralsnog weinig aan van de herziening. De demonstraties gaan gewoon door.

In ieder geval kunnen de regeringspartijen zichzelf nu presenteren als welwillend en redelijk, terwijl de studenten nog moeten uitleggen waarom ze zelfs met het compromis niet kunnen leven. / HOP, Bas Belleman

Dat heeft het kabinet vrijdag besloten. Studenten die een bachelor- en een masteropleiding volgen, krijgen dus in totaal 2 jaar extra de tijd om te studeren tegen het normale collegegeld. Het extra uitloopjaar is bedoeld als handreiking aan studenten die bijvoorbeeld extra vakken willen volgen, een zwaardere (bèta)studie doen of een bestuursfunctie willen vervullen.

Studenten met een functiebeperking die recht hebben op een extra jaar prestatiebeurs, krijgen een uitloopjaar extra. Zij hebben dus een uitloop van maximaal drie jaar. Alle langstudeerders behouden recht op het aanvragen collegegeldkrediet – nu maximaal 8.565 euro.

Voor studenten die voor een tweede studie in de gezondheidszorg of het onderwijs kiezen en daarvoor het wettelijk collegegeld verschuldigd zijn, komt de teller bij aanvang van deze studie weer op nul te staan. Zij krijgen dus opnieuw een uitloopjaar voor de bachelor, én een voor de master.

Over de ‘boete’ die hogescholen en universiteiten voor langstudeerders moeten betalen is niets naders bekendgemaakt. Het wetsvoorstel gaat nu eerst voor advies naar de Raad van State. De precieze tekst en het advies van de Raad van State worden openbaar bij indiening van het wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. / HOP