Een ‘meet and greet’ met Andre Geim en Kostya Novoselov. Het gebeurt je niet elke dag. In de schaduw van de academische festiviteiten rondom de Nobelprijswinnaars mochten gisteren ook ruim vijftig VWO-scholieren delen in de feestvreugde. De scholieren vroegen de Nobelprijswinnaars om tips. ‘Raadt u mij aan om te gaan studeren in Nijmegen? Ik las namelijk ergens dat u het systeem hier zo hiërarchisch vindt.’

Gehuld in bedrukte Nobelprijs T-shirts wachten de leerlingen in het Huygensgebouw vol spanning op het tweetal. In de tussentijd hebben ze er al een minicollege over grafeen en de historie van de twee prijswinnaars op zitten. En is er driftig gediscussieerd over de te stellen vragen. Per school mag er namelijk maar één vraag gesteld worden. In het Engels. ‘Oh nee, moet dat echt in het Engels? Mijn Engels is echt heel erg beroerd’, klinkt het paniekerig vanuit een groepje leerlingen van het Dominicus College uit Nijmegen. Ondertussen heeft ook het aanwezige camerapersoneel zijn materiaal in stelling gebracht. Alles wordt tot in de puntjes voorbereid voor de sterren van de dag. ‘Oké, we doen nog even een testrondje om de vragen te oefenen’, zegt een docent. Grote artiesten laten nu eenmaal lang op zich wachten.

Als dan eindelijk de deur openzwaait, barst de zaal los en klinkt luid applaus. Samir Fayumradah, van het Rhedens Lyceum uit Rozendaal, weet het duo direct te verrassen. In vloeiend Russisch steekt hij van wal. ‘Tsja, mijn moeder is Russisch en ik ben tweetalig opgevoed, maar ik volg ze ook al een tijdje, al voor dat ze hun Nobelprijs kregen.’ Niet uit het veld geslagen geeft Novoselov antwoord: ‘Waarschijnlijk in 2012 al, Samsung is er op dit moment mee bezig, en Apple is er ook in geïnteresseerd’, doelt hij op de touchscreens die te maken zijn van grafeen.

Onvermijdelijk komt ook de vraag aan het duo wat hun plannen waren toen ze nog jong waren. ‘Ik ben eigelijk helemaal niet zo oud’, zegt Geim lachend. ‘Maar je moet wel een beetje gestoord zijn om al te denken aan een Nobelprijs als je zeventien bent. Ik wilde gewoon de beste van de klas zijn. In alles. Dat is een goede tip voor jullie. De beste zijn.’ Freek Roelofs van het Maaswaal College uit Wijchen probeert nog wat meer advies in te winnen: ‘Raadt u mij aan om te gaan studeren in Nijmegen? Ik las namelijk ergens dat u het systeem hier zo hiërarchisch vindt.’ Geim lacht en laat een korte stilte vallen.’Natuurlijk moet je gaan. Ook hier verandert veel in vijftien jaar tijd.’ Hij zet een metalen koker op tafel en doet zijn jasje uit.

‘Ik moest vorige week in een Brits nieuwsprogramma wat vloeibare stikstof op de grond gooien,’ vervolgt Geim. ‘Dat staat heel wetenshappelijk en lijkt gevaarlijk.’ Hij haalt de dop van de koker en gooit wat van de dampende vloeistof over de grond. ‘Maar iedereen die gestudeerd heeft weet dat het helemaal niet zo veel voorstelt. Je kunt het zelfs drinken. But don’t try this at home.’ Hij zet de koker aan de mond en blaast wat damp uit. De zaal kijkt geschokt toe. ‘En dat is waarom ik jullie adviseer om allemaal te gaan studeren. Kennis is macht.’ De boodschap is duidelijk. Helaas zit de tijd erop en moeten de Nobel-laureaten verder met hun overvolle programma. De scholieren mogen nog even met het duo op de foto en er worden handtekeningen uitgedeeld. Op het scherm erachter flitsen wat letters voorbij: “Word jij de volgende Nobelprijswinaar?”

Fotografie: Gerard Verschooten

Het optreden van De Hoop was op zijn minst opmerkelijk te noemen. Waar de minister hamerde op het gebruik van correcte spelling, viel De Hoop hem geregeld in de rede met het gegeven dat taalwetenschappers zich daar helemaal niet mee bezig houden. De kijker zag hoe de Hoop zichtbaar geïrriteerd en zuchtend, door het onbegrip van Plasterk, probeerde haar standpunt te verkondigen. De discussie ontspon zich volgens diverse nieuwspagina’s tot een genante vertoning.

De dag na de uitzending lezen we op de site van DWDD de meest uiteenlopende reacties over het optreden van de Hoop: ‘Misschien een hele aardige vrouw ‘in het echt’, maar nu kwam ze zeer zuur, onbeschoft en verongelijkt over,’ tot aan ‘de Hoop werd terecht gillend gek van zoveel nonsens. Zeker omdat ze totaal geen ruimte kreeg om de kolder van Plasterk te weerleggen.’

De Hoop meldt aan Voxlog in ieder geval geen spijt te hebben van haar optreden: ‘Ik heb de wetenschap zo goed mogelijk geprobeerd te vertegenwoordigen. Maar je hebt maar weinig tijd en kans om wat te zeggen en de minister kwam veel aan het woord.’ Ze heeft dan ook haar uiterste best gedaan: ‘Het had misschien iets beter gekund, maar ik heb ook wel veel positieve reacties gehoord.’ Jort Kelder heeft in ieder de geval de ideale oplossing voor de twee kemphanen: ‘Waarom zoenen jullie elkaar niet gewoon?’

‘Ongeveer 25 procent van alle geneesmiddelen die in de apotheek verkocht worden bevat een stof uit planten,’ zegt Verpoorte. ‘Dat lijkt mij voldoende om in ieder geval enig respect te hebben voor de natuur als bron van geneesmiddelen.’ Verpoorte licht al een tipje van de sluier op over wat er vanavond verwacht kan worden. ‘Dat kruidengeneeskunde niet louter op fabeltjes is gebaseerd mag duidelijk zijn.’

De medicinale werking van planten is door onze voorouders ontdekt. We weten niet precies hoe dit is gebeurd, waarschijnlijk door goede observatie van de natuur. Op deze manier zijn naar schatting veertig- tot zeventigduizend medicinale planten gevonden. In landen als China en India is dat al duizenden jaren geleden op schrift gesteld en daar worden deze planten nog volop toegepast.

Of ze werken? Een terechte vraag maar geen simpel antwoord. We kunnen het gebruik niet los zien van de traditionele geneeskunde. In China bijvoorbeeld, is dat minder gericht op genezen, maar meer op voorkómen in plaats van genezen. ‘De Westerse geneeskunst richt zich vooral op het lichaam dat ziek is, waarbij geneesmiddelen worden gebruikt die de symptomen van de verstoring onderdrukken’, zegt Verpoorte. ‘In China is geneeskunde een op de persoon toegesneden behandeling, iedere patiënt krijgt zijn eigen specifieke recept van de traditionele arts dat ook tijdens de behandeling steeds wordt aangepast . Dus niet drie maal daags dezelfde tablet voor iedereen, dik, dun, jong, oud zoals in de Westerse geneeskunde.’

Volgens Verpoorte moeten ‘kruidenmengsels’ zoveel mogelijk zonder vooroordelen worden geobserveerd in experimenten, bijvoorbeeld in klinische studies met traditionele geneesmiddelen.

Science café / Natuurlijk genezen, fabels en feiten over de natuurlijke genezing van planten / The Shamrock, Smetiusstraat 17, Nijmegen / 20.00-22.15

De gezamenlijke keuken op Kroonstraat 49 is al ontdaan van tafels en stoelen. Vanavond treedt in drie rondes Boef en de Gelogeerde Aap op tussen de koelkasten en het aanrecht. ‘Het is één van de twee acts waar we een hele installatie voor naar boven moeten sjouwen,’ zegt Anke Koenraadt, lid van Cultuur op de Campus, als ze de laatste box neerzet. Collega Niek Leermakers vult aan: ‘Normaal gesproken spelen de meeste artiesten akoestisch, dit jaar hebben we eens voor iets anders gekozen.’ De band speelt namelijk experimentele hiphop. Dit is dan ook de enige kamer die groot genoeg is om Boef en de Gelogeerde Aap te herbergen. Per ronde is voor dertig personen plaats om onder het genot van een biertje de band te aanschouwen.

Iets verderop, op de Sint Annastraat 17, zijn ook de artiesten al druk in de weer om de avond gladjes te laten verlopen. In de krappe kelder is naast een draaitafel ruimte gemaakt voor een vreemd ogende toren van glas met licht en van allerhande houten figuurtjes, een zogenaamde vj toren. ‘De dj’s maken hun eigen muziek en wij maken dan met deze constructie op de muziek een vj act,’ verheldert Bob Waardenburg, vj van de Pagan Powerride (zie foto). Samen met collega vj’s Marchia Nolte en Stijn van de Vleeken beleeft de Pagan Powerride haar vuurdoop. ‘We gaan de eerste keer live en hebben als doel om de eerste groep drie rondes lang binnen te houden,’ zegt Waardenburg enthousiast. ‘Het wordt een lange set van zeven tot twaalf, we gaan er één groot feest van maken.’

Morgen op Voxlog een verslag van het Stukafest. Voor het complete programma zie de site.

Nadat eerst het Nijmeegs kwartiertje in acht wordt genomen en de haperende techniek verholpen wordt steekt Koenders van wal. Waar het gemiddelde college vaak geflankeerd wordt door flitsende powerpoint slides, heeft de minister gekozen voor een ietwat saai zwart op wit concept. Maar daar heeft hij een goede verklaring voor: ‘Dit is de eerste keer in mijn leven dat ik een powerpoint presentatie houd, maar gelukkig heb ik iemand meegenomen om op de knopjes te drukken.’ Het blijkt een van de weinige keren te zijn dat de gastdocent de lachers op zijn hand weet te krijgen.

Zijn college is simpelweg gortdroog. Wat hem overigens niet tot een slechte spreker maakt, integendeel, hij is niet voor niets minister. Het overwegend politicologie studerende publiek hangt dan ook aan zijn lippen. Ondergetekende kon af en toe echter met moeite een geeuw onderdrukken. In het college focust Koenders op het belang van ontwikkelingssamenwerking, ook in tijden van crisis. Zo beschrijft hij puntsgewijs de invloed van verschillende crises in Derde Wereld landen. ‘De financiële crisis is dramatisch voor ontwikkelingslanden. Wij kunnen onze economie beschermen door bijvoorbeeld banken overeind te houden, dat kan niet in een ontwikkelingsland.’ Maar ook de mondiale klimaatcrisis en de voedselcrisis komen voor arme landen keihard aan.

In het restant verheldert Koenders hoe Nederland een rol kan spelen bij het oplossen van die problemen ‘Je kunt helaas nooit alles doen, maar je wilt wel iedereen helpen. Wij zetten in op de landen waar de achterstand het grootst is.’ Verbazingwekkend genoeg komen de problemen in Haïti in Koenders betoog daarbij maar marginaal aan bod. Ook in de daaropvolgende discussie, die weinig onderdoet voor het vragenuurtje van de Tweede Kamer, weet alleen een enthousiaste 6-VWO scholier Haïti in zijn vraag te verwerken: ‘In hoeverre speelt de media, zoals in Haïti een rol in ontwikkelingssamenwerking?’ Op de verder kritische vragen van het studentenpubliek pareert hij met gemak. Uiteindelijk kijkt Koenders terug op een geslaagde middag: ‘Heel constructief om in een levendig college met de Nijmeegse student het gesprek aan te gaan.’ Meningen kunnen verschillen.

De ster van de show is het molecuul polyisocyanide, een ontzettend lang geleidend molecuul. ‘Het was alsof ik naar een slang in het gras zat te kijken,’ zegt Otten. Toen hij door de microscoop naar één van zijn eigen moleculen keek zag hij het wonderbaarlijk genoeg bewegen. Otten: ‘Omdat het stofje ook nog eens fluorescent is lijkt het alsof je vanaf de maan naar een lichtgevende snelweg op de aarde kijkt.’ Bijzonder? Jazeker wel. Het was namelijk pas de tweede keer in de geschiedenis dat iemand zo’n lichtgevend glibberend molecuul onder de microscoop bekeek. ‘En laat degene die dat voor de eerste keer deed nu Minister van Energie in de Verenigde Staten zijn,’ zegt Otten lachend.

Wat kunnen we eigenlijk met polyisocyanides? Zo los kun je er vrij weinig mee. Maar in samenwerking met een ander molecuul worden ze ineens heel handig. Peryleen bijvoorbeeld is een stofje dat, net als het bladgroen van een plant, zonlicht kan opvangen en omzetten in energie. Wat het uitermate geschikt maakt voor een zonnecel, alleen zijn ze los moeilijk te verwerken tot een cel. ‘Wanneer we er de polyisocyanides aan vast maken ontstaat er een soort stroomdraadje dat ineens wel goed te verwerken is,’ zegt Otten.

En wat heeft polyisocyanide met ware liefde te maken? Het kan niet missen: Op de afdeling Organische Chemie onder promotor Roeland Nolte ontmoette Otten zijn toekomstige vrouw. De polyisocyanides zorgden zelfs voor zo’n chemie dat de Ottentjes, die al getrouwd zijn, op dezelfde dag gaan promoveren. Matthijs Otten promoveert om half twee op zijn, ongetwijfeld favoriete, molecuul, waarna het om half vier de beurt is aan Irene Otten-Reynhout om te promoveren. Voxlog zal er op de heugelijke dag in ieder geval bij zijn.

Door 15 vragen te beantwoorden kom je erachter hoeveel procent atheïst, boeddhist of christen je bent. Zo vulde 14 procent ‘Nee, natuurlijk niet’ in op de vraag of er een god bestaat en vindt 40 procent rust in koken, sporten en een bioscoopbezoekje in plaats van het gebed. Maar de test laat nog meer dingen zien dan alleen voor hoeveel procent je christen bent. Bijvoorbeeld ook hoe mensen handelen en denken in het dagelijks leven. En wat blijkt: ‘Religie is niet allesomvattend in hoe mensen denken en handelen. Mensen laten zich niet meer alleen leiden door het geloof,’ zegt Quartier ‘Na een ramp doneren mensen geld vanuit humanitaire redenen, niet omdat het christendom dat voorschrijft vanuit naastenliefde.’

Ook jongeren vulden naar hartenlust de Relitest in, en houden er volgens de uitkomst veel uitgesprokenere meningen op na. Waar de oudere generatie euthanasie alleen in het uiterste geval toestaat en gematigd denkt over abortus, zijn de jongeren een stuk stelliger. ‘Jongeren passen niet zo in het midden,’ zegt Quartier. Het stellige bewijsmateriaal volgt na beantwoording van de vragen: Je bent een spirituele vrijdenker of je gelooft nergens in, zo laat de Relitest aan mij, als jonge twintiger, weten.

Het doel van de Relitest is in ieder geval bereikt volgens Quartier. ‘Als je kijkt hoeveel discussie er is ontstaan op forums en hoeveel mensen de test hebben ingevuld, dan is de missie geslaagd. Reacties als ‘Hé, ik hou er toch een andere opvatting op na als dat ik eigenlijk dacht’ dat is waar het om gaat bij de test.’ Overigens kwam bij Quartier zelf, met zijn christelijke achtergrond, een dergelijke reactie niet meteen op. ‘Uiteraard heb ik de test ook zelf ingevuld en sloot ik perfect aan bij mijn verwachting. Het kan er natuurlijk mee te maken hebben dat ik de vragen mee bedacht heb.’

<

De discussie ontbrandt na een traag begin in alle hevigheid wanneer de stelling: ‘Betere rendementen of actieve studenten?’ op de beamer verschijnt, daarmee doelende op het verdwijnen van de bestuursmaanden. Al snel wordt duidelijk dat studenten en de rector in deze kwestie lijnrecht tegenover elkaar staan. Een greep uit de meningen: ‘Ik ben fulltime bezig met besturen, moet de studie snel afronden, en ik heb een bijbaan nodig om dat te kunnen betalen. Ik zie niet in hoe ik dat allemaal in één dag kan proppen,’ zegt de ontstemde voorzitter van Karpe Noktem. Kortmann reageert: ‘Nevenfuncties zijn geen in plaats van functies.’ Het blijken niet de enige verdeelde meningen.

De rendementsmaatregelen als het bindend studieadvies en de overvolle practicumzalen zorgen voor verdere woordenwisselingen. Over hoe de bèta’s de Heyendaalseweg over te krijgen zijn studenten en rector het echter wel eens. Met een ‘Het moet van beide kanten komen en het organiseren van activiteiten door studieverenigingen van verschillende faculteiten,’ scharen de bèta’s zich al snel achter Kortmann.

Wanneer een biologiestudente roept dat de studentenaantallen echt de pan uit gaan rijzen op haar studie, wanneer een minor geneeskunde wordt ingevoerd, grijpt Kortmann naar de pen. Na afloop blijkt waarom: ‘De zorg bij biologie daar had ik nog nooit van gehoord,’ zegt Kortman. Bob van Dijk, voorzitter Universitaire Studentenraad (USR) vult aan: ‘Ik heb de rector eerder al eens wat zien noteren, maar als de rector iets noteert dan gaat hij daar ook daadwerkelijk naar handelen.’ Missie geslaagd.

Na afloop van het debat, wordt onder het genot van een biertje de discussie met Kortmann voortgezet. Uiteindelijk kijken alle betrokken partijen terug op een vruchtbare middag. ‘Je raakt zo veel meer betrokken bij het beleid en wat er op het bestuursgebouw gebeurt,’ zegt Lars Hanssen, voorzitter Facultaire Studentenraad (FSR) FNWI. ‘De rector gaf meerdere malen wel een algemeen klaarliggend antwoord, maar we hebben toch alle zaken die op onze faculteit spelen kunnen coveren.’

De tour van rector Bas Kortmann wordt op donderdag 11 februari voortgezet op de Medische faculteit.

Bestuur Medische Faculteitsvereniging:
“Wij hebben onze eigen Medische bibliotheek, maar als we dit zo zien is dit de ideale leeromgeving. Normaal zitten we met groepjes bij elkaar in een lokaaltje, maar dit zit veel lekkerder. Geniaal trouwens: Die combinatie van een laptop aansluiting en relaxt kunnen zitten!”
 
 
René Spekschoor (Geschiedenis):
“Prima dat ze het allemaal vernieuwen, maar ik vind het foeilelijk. De bibliotheeksfeer is weg, de opzet is onlogisch en die kleurencombinatie van paars en groen is helemaal niks. Als je dan ook nog die Erasmusstudenten hier ziet liggen slapen s’avonds, dan is het hele idee van een bibliotheek helemaal verdwenen. Ik zie mezelf hier niet zitten.”

Anco Peters (Filosofie) en lid Studentenklankbord UB:
“Er stonden hier ellenlange rijen met boekenlijsten, er was geen hond die daar in keek. Er zijn dan twee filosofen die daarover zeuren met een ingezonden brief in Vox. Ze moeten maar gewoon de digitale stap maken. Dit is een veel plezierigere omgeving voor studenten. Ik durf het nog geen natuurwet te noemen, maar de jongere generatie went veel beter en sneller aan de digitalisering.”

Jaap Loman (Rechten) & Meneka Herath (Recht en Management):
“Het ziet er wel hip en catchy uit, helemaal klaar voor de komende jaren. Zo’n touchboard als dit zal uiteindelijk ook wel zijn plaats krijgen. De banken nodigen trouwens ook wel erg uit tot loungen.”
 
 
 
 
Marissa Vosters & Esther Aerts (Communicatiewetenschap):
“Wij zouden hier alleen maar komen om te relaxen, als het bandje wat hier achter ons speelt zou blijven zouden we nog wel nog wel eens terugkomen. Wij studeren veel liever thuis. Als er allemaal mensen om ons heen zitten wordt het helemaal niks met studeren. Maar voor de gezelligheid is het wel uitnodigend.”
 
 
Anne Kurver (Geneeskunde), 1000ste vraagsteller Ask you Librarian:
“Ik stelde een vraag of ik in de medische bibliotheek ook toegang had tot een specifiek artikel, binnen een dag had ik al antwoord. En nu krijg ik ook nog een prijs op de koop toe! Ik was hier wel eens eerder geweest, maar het ziet er heel anders uit dan ik gewend ben. Deze setting heeft in deze tijd veel meer toegevoegde waarde.”