Op straat zijn de verschillen lastiger te negeren. Voor elke vriendelijke winkelmedewerker lopen er twee verslaafden op straat. Voor elk koosnaampje dat de Ieren je geven, word je op straat twee keer om geld gevraagd. En voor elk knap meisje op straat, lopen er vijf dronken rond met minirokjes en blote benen. In de winter. Na vijf dagen ben ik al wat gewend. Ik voel me niet meer schuldig als ik de bedelaars afwijs en ook café het Bloedende Paard blijkt best gezellig te zijn. Maar aan sinaasappel-pindakaas milkshakes zal ik nooit kunnen wennen ben ik bang.

Vroeger was de McDonalds een kinderwalhalla: je kon er geen gesprek voeren, omdat er altijd wel iemand van 6 naast je zat te huilen omdat hij niet het goede speeltje had gekregen, er waren frietjes en als je uit de ballenbak kwam rollen, plakten er altijd twee rode en een groene aan je gezicht, en als je wegging voelde je je lekker vies, thuis had je immers ook nooit zin in twee stukken karton met geel plastic ertussen.

Het verval van McHemel begon met het vermelden van het aantal calorieën op je onderzetter, niet echt iets waar je blij van wordt als je een Big Mac menu aan het eten bent. Toen kregen we de reclame met dat gekke kind dat om worteltjes vroeg. En nu, nu is het paradijs werkelijk verpest. Bij aankomst op de parkeerplaats zie je het meteen. De gele glijbaan heeft plaatsgemaakt voor een hardhouten patio, de kipwip voor gestileerde boompjes die zo uit een Franse siertuin lijken te zijn weggelopen. Maar binnen, binnen is het nog veel erger. Nadat ik besteld had (het personeel is nog steeds onvriendelijk, gelukkig hebben ze dat aspect authentiek gehouden) ging ik zitten. Niet op een plakkerig houten stoeltje, maar op een laag leren poefje. In de kleur mintgroen. Aan een lange glanzende witte tafel. Boven de tafel hangen grote ronde lampenkappen die een gezellig licht verspreiden.

Maar dat is niet alles. Als ik om me heen kijk zie ik dat er nog veel meer veranderd is. De gele afscheidingen zijn vervangen door houten muurtjes met een bijenkorfmotief. En waar het hoogst haalbare vroeger nog een foto met een plastic Ronald McDonald was, is dat nu een zenboeddhistische way-of-life. Afgaande op de posters op de muur krijg je van de frietjes lang blond haar, een koltrui en een lelijke zonnebril. En ga je nostalgisch mijmerend in de verte staren (waarschijnlijk denkend aan de tijd dat je nog gewoon een ongezonde Happy Meal kon bestellen).

Terwijl ik zit te eten en krampachtig probeer niet te lezen dat ik drie keer mijn dagelijkse hoeveelheid calorieën rond mijn mond heb hangen, lopen er twee opzichters rond. Ze wandelen langs de tafeltjes, schuiven poefjes aan, rapen prulletjes op en maken praatjes met de bezoekers. Op de achtergrond klinken geen schelle piepjes maar natuurgeluiden van een cd die waarschijnlijk bij de Body Shop is gekocht. Ik zie een kind juichen, ze is afgevallen. Als ik wegga voel ik me nog viezer dan vroeger.

Zo moet je je telefoonabonnement stopzetten, zorgen dat je een Erasmusbeurs krijgt en dat iemand je bankzaken regelt. Wat niet gemakkelijk is: zelfstandig ondernemer = twee bomen per week in de brievenbus = heel lang zoeken naar iemand die daaraan wil beginnen. Ook moet je zorgen dat je vriendje zo gek op je is dat hij niet vreemdgaat. En nog een kleine 300 andere dingen zoals een expositie organiseren (werk) en een huis vinden in Ierland (ook best handig).

Maar er zijn ook een heleboel dingen wel al geregeld, en dat geeft ook rust. Zo heb ik al een reisgids gekocht (ze hebben een park met 500 herten!), slaap ik de eerste zes dagen gezellig met vijf andere toeristen in een stapelbed, ken ik een homoseksuele dj en iemand die tanden kan bleken. Over prioriteiten stellen gesproken. Voor de nodige dosis historisch besef keken vriend en ik Gangs of New York, voor ons allebei niet echt een rustgevende film. Het verhaal: Ieren vluchten weg uit Ierland, naar New York, maar worden daar bloedig afgeslacht door een Amerikaanse gangleider. Gelukkig is daar Leonardo DiCaprio, en onder zijn leiding komen ze in opstand. En U2 zingt daar dan een liedje over. Bij navraag bleek echter dat geen van de andere studenten die naar het buitenland is gegaan ter voorbereiding een film keken met Leonardo DiCaprio, wat mij toch wel weer een rustgevend gevoel gaf.

Of mijn vriendje op me wacht weet ik niet, maar ik kom wel terug met mooie witte tanden.

De eerste aanwijzing dat De Suffe Muts dé doelgroep is, kreeg ik tijdens het lezen van een reisverslag van een oud-student: ‘Als je niet van kroegen houdt, is er weinig te doen in Dublin. Je zal zelf op zoek moeten gaan naar leuke dingen om te doen.’ Dat. Lijkt. Me. Voor de hand liggend. Met op de bank zitten wachten is nog nooit iemand een social it-girl geworden. Iemand had bijvoorbeeld een tangocursus gevolgd om mensen te ontmoeten. Voor de duidelijkheid: dat is dus leuk.

Dan de ‘accommodations’. Voor wie in een familiaire omgeving wil vertoeven zijn er verschillende gastgezinnen waar je kunt wonen, kreeg ik te horen van de buitenlandcoördinator. Zo heb je Peter en Andrea, een gezellig stel met drie kinderen in de leeftijdscategorie ‘halen het bloed onder je nagels vandaan’. Ze hebben handdoekjes klaarliggen, je kunt met ze ontbijten én er staat elke avond avondeten voor je klaar! Ik kan me voorstellen dat dit best fijn is als je een jaar of 16 bent en met je gastgezin in Duitsland kerstmarkten wilt bezoeken. Maar een student die vier maanden overzee gaat studeren, wil niet tijdelijk door Henk en Ingrid geadopteerd worden. Correct me if I’m wrong.

Ik ben dus hard op zoek naar een appartement in Dublin, het liefst in het centrum, alleen. Mocht ik na drie maanden nog steeds geen vrienden hebben, kan ik altijd nog een tangocursus volgen.

Willem: ‘Gisteren kwamen studentenvertegenwoordigers uit het hele land samen om in gesprek te gaan met Kamerleden. Jasper van Dijk van de SP had een Facebookoproep gedaan aan studenten om te komen. Daar werd massaal gehoor aan gegeven.’ Het probleem? De overheid wil studenten 3000 euro boete laten betalen voor elk jaar dat ze langer over hun studie doen. Over een studie van 3 jaar, mag je 4 jaar doen. Daarna gaat de boete in. Overige maatregelen zijn het inleveren van de ov-kaart plus de prijsverhoging voor een tweede master.’
In totaal kwamen ruim 1500 studenten naar het plein in Den Haag, vooral bètastudenten. ‘Maar’, zegt Willem: ‘het is wat lastig praten met zoveel mensen dus hebben we het debat verplaatst naar een café aan het plein, de rest bleef buiten.’
Binnen bleek dat het plan weinig doordacht is. Willem: ‘We hebben de Kamerleden gevraagd hoe het zit met studievertraging die mensen oplopen door een handicap, extra vakken, bestuursjaren of bètastudenten met een moeilijke opleiding. De reactie? ‘Shit, daar hebben we nog helemaal niet over nagedacht’.’
Niet alleen de oppositie zag de problemen die het plan met zich meebrengt, ook voor de regering was het een eye-opener. ‘Later op de publieke tribune bij het debat merkten we dat onze argumenten werden meegenomen. Boris van der Ham van D66 vroeg de VVD bijvoorbeeld hoe het zit met bètastudies die onevenredig hard getroffen worden door de maatregel, en of hier alternatieven voor zijn. Maar als je naar de bètastudenten kijkt, moet je natuurlijk ook naar de andere groepen kijken.’

Willem: ‘De maatregel is niet alleen slecht voor de studenten maar ook voor de universiteiten, hun medewerkers en de maatschappij. Een student die al 6 jaar bezig is, heeft een studieschuld van ongeveer 20.000 euro. Als zo iemand ook nog 3000 euro boete moet betalen en zijn eigen reisgeld, is de kans groot dat hij stopt. Dat heeft de maatschappij verschrikkelijk veel geld gekost.’

De AKKU-voorzitter acht de kans op succes het grootst als studenten, hun ouders, medewerkers én bestuurders samen optreden tegen deze plannen. ‘Dan kan er nog heel veel winst behaald worden op deze maatregel.’

Houd ondertussen de media goed in de gaten: in januari is er weer een grote actie gepland.

De overheid lijkt zich wanhopig vast te klampen aan het argument dat langstudeerders vaak ‘luie studenten’ zijn die hun studiepunten het liefst in de kroeg zouden halen. Maar ondertussen zijn er veel meer gedupeerden waar de overheid haar neus voor lijkt op te halen. Hoe kun je verklaren dat langstudeerders gigantische boetes krijgen omdat ze of lang over hun scriptie gedaan hebben, of niet meteen een goede keus hebben gemaakt, of in het buitenland hebben gestudeerd, of een stage hebben gelopen of door omstandigheden niet zo snel kunnen studeren als anderen? 

Het effect van de regel lijkt me dat mensen het zekere voor het onzekere nemen en geen bestuursjaren meer aannemen of extra vakken volgen. Verkeerde studie gekozen? Jammer dan, als je wisselt kost dat je 4600 euro. Ik had mijn tijd in elk geval anders ingepland. Het is een maatregel die ervoor zorgt dat mensen alleen nog maar voor theorie gaan in plaats van voor verdieping. En een maatregel die ervoor zorgt dat universiteiten hun studenten zo snel mogelijk door hun opleiding willen trekken.

Oja, en het mooiste is: de regel gaat volgend jaar met terugwerkende kracht in. Dus berg je, langstudeerder. Wanneer gaan we protesteren?

Bij het invoeren van de enquète bleek dat sommigen de vragenlijst niet zo serieus namen als ik graag gewild had. Zo vond iemand alles onaantrekkelijk, lelijk, ouderwets, zou hij het nooit kopen en vulde hij in dat de telefoon volgens hem een kleine 50.000 euro waard was. Een ander had leerzame opmerkingen aan de vragenlijst toegevoegd als ‘TURKIJE RULE THE WORLD’ en ‘Deze telefoon is vet lelijk’. De meesten konden ook geen Nederlands, althans als ik hun formulier moest geloven. Berbers, Arabisch en Turks ja, maar geen Nederlands. Of ze luisterden 12 uur per dag naar muziek. Of 10 minuten, waarvan anderhalf uur Engelse muziek.

Na een kleine 60 enquètes zie ik het eigenlijk niet meer zo zitten. Ik vermoed een conclusie in de categorie: het interesseerde de respondenten eigenlijk geen ene reet. Mijn groepsgenootje ging daarentegen met een hele stapel telefoonnummers naar huis, dat hadden de jongens voor het gemak maar ingevuld voor het geval er nog vragen waren. Toen ik vorige week het klaslokaal verliet, riepen de jongeren me nog lief achterna: je krijgt vast een acht! Ja, vast.

Voor het college zitten studenten in de gang al te grappen over de affaire die De Vries als staatssecretaris van Defensie had met een adjudant. Maar ook De Vries zelf schuwt het onderwerp niet, iets dat hem hoorbaar waardering oplevert, de zaal moet geregeld lachen. ‘Mijn specialiteit is reputatiemanagement, iets waar ik zelf flink mee te maken heb gehad de afgelopen tijd. En als het over jezelf gaat is het een stuk lastiger.’

Vooral Twitter, waarop De Vries erg actief is, is wat dat betreft een venijnig middel: ‘Het kan een zegen maar ook een vloek zijn.’ En zo is de brug gemaakt naar de strijd die bedrijven voeren met sociale media. De Vries haalt veel praktijkvoorbeelden aan, zoals de kussentjes die hij meenam om op de stoel van Balkenende te leggen (iemand die hoger zit straalt automatisch meer gezag uit), die zijn verhaal automatisch interessant maken. Voorbeelden die hij nauwelijks nodig heeft, want hij staat ontspannen en nonchalant voor de zaal, die aandachtig luistert.

De Vries vertelt hoe je moet inspelen op ‘onderstromen’ in de samenleving, dat je moet weten wat er speelt, hoe mediaconcurrentie het lastig maakt om als politicus de goede doelgroep te bereiken en hoe je er door sociale media als Twitter zomaar 400.000 ‘journalisten’ bij hebt. Het college duurt een uur, eigenlijk te kort, de zaal had uren naar de ervaringen van de spindoctor kunnen luisteren. Maar De Vries moet gauw door: ‘Volgens mij zit ik vanavond weer bij De Wereld Draait Door.’ 

Roofdieren dus. Ik kan niet zeggen dat ik vreselijk stond te popelen om 60 zestienjarigen uit Slotervaart (laat ik het nog maar even benadrukken) een enquête onder hun neus te duwen. Totaal ten onrechte! Sterker nog: ik kan iedereen aanraden om zijn onderzoek te richten op de ‘Whut’s dit voor moeilijk vraagje gek!’-jeugd. Het is namelijk een stuk vermakelijker dan de universitaire studenten waar de meeste andere onderzoeken op focussen. Terwijl die rustig in de kantine zitten te lezen en verveeld opkijken als ze wéér een onderzoek onder hun neus krijgen, waren de scholieren een stuk enthousiaster (deze enquête betekende namelijk 10 minuten minder lang Engels, een beter cadeau kun je ze niet geven op de vrijdagmiddag).

Ook zul je universitaire studenten niet gauw binnen horen komen met de opmerking: ‘Juffrouw, u ziet er weer lekker uit als altijd.’ Een goede binnenkomer als je het mij vraagt. Wanneer ik over de enquête uitleg dat het kan gebeuren dat producten die in het Engels worden aangeprezen automatisch een hogere waardering krijgen dan Nederlandse advertenties, krijg ik van Hassan de bijzonder inhoudelijke reactie: ‘Whuuuut, dat’s een sprookje gek, daar geloof ik niks van mevrouw.’ Na een paar vragen (‘Moeten we die bolletjes inkleuren?’ en ‘Er staat geen streepje voor mijn naam, waar moet ik die invullen?) hebben ze alles netjes ingevuld. Als ik weg ga roepen ze me nog na: ‘Mevrouw mevrouw, je bent sexy jeweettoch. En je krijgt vast een 8!’ Roofdieren of niet, ik mag ze wel.

Ik verslik me in het vlaggetje dat blijkbaar nog uit mijn cakeje stak en nu uit mijn tandvlees. Toen ik veertien was wilde ik bij de Spice Girls. Aan het support van mijn ouders heeft het niet gelegen. Tekeningen van moeders met harkenhanden? Mijn ouders vonden het fantastisch. Gitaarspelen, totaal tegen mijn a-muzikale aard in? Mijn vader gelooft nog steeds dat ik er ooit rijk mee ga worden. (Of dat houdt hij me graag voor) Ik maar één meter zestig? Topmodel kon ik worden. Of bij de Spice Girls dus. Aan de plateauzolen zou het niet liggen, ik moest en zou ze hebben.

De jongens die ik ontmoette zijn de jongens die op mijn leeftijd Facebook bedenken, of Ebay, of in ieder geval iets wat nog niet bestaat op internet maar waar ze verschrikkelijk rijk mee worden. De nieuwe Mark Zuckerbergs van deze wereld. De nieuwe Job’s. Nu zit ik met bloedend tandvlees, en het gevoel iets vreselijks belangrijks gemist te hebben.