De maatregel van het kabinet Rutte-Verhagen staat voor het collegejaar 2010/2011 gepland. In januari zal de wet in de kamer liggen. Tijd voor actie, vinden studentenvakbonden en –verenigingen. Op de website minimaalnominaal.nl van het Interstedelijk Studenten Overleg hebben inmiddels meer dan honderdduizend mensen een petitie getekend.

Vanmiddag werd op de Radboud Universiteit een openbaar overleg georganiseerd om te bekijken wat studenten tegen de maatregelen willen doen. Er werden verschillende ideeën voor acties genoemd: een brief aan het ministerie van onderwijs, een website en ludieke acties zoals een flashmob of overnachtingen in Den Haag.

 ‘Ik moet nu meer betalen terwijl ik tijdens het inrichten van mijn studietijd nog niet van deze maatregel kon weten,’ zegt een student verontwaardigd. ‘Ik vind dat asociaal. Zo gaat niemand nog een bestuursjaar doen. Als ik dit geweten had, had ik het in ieder geval niet gedaan.’

Na afloop van de vergadering zegt Sjir Schütt van actiecomité SOSnijmegen en voorzitter tijdens de vergadering: ‘We proberen allereerst gewaarwording bij studenten te creëren en actiepotentieel te stimuleren. De gevolgen voor het onderwijs zijn bij veel studenten nog niet goed doorgedrongen. Wij gaan nu de punten van deze vergadering uitvoeren en nationale coördinatie van acties proberen te regelen.’

TED (Technology, Entertainment, Design) begon in 1984 als conferentie om mensen uit de voornoemde disciplines bijeen te brengen. Dit initiatief groeide uit tot een wereldwijd platform gericht op ‘ideas worth spreading’. Inmiddels is TED een global community waar sprekers hun expertise delen en waar al achthonderd sprekers hun verhaal deden, onder wie Jane Goodall, Robbert Dijkgraaf en Al Gore.

Op de Radboud Universiteit is 30 november een simulcast van de tweede Nederlandse TED-conferentie bij te wonen in de Learning Zone. Het programma begint om negen uur ’s ochtends en duurt tot maar liefst negen uur ’s avonds. Naast het volgen van de conferentie via de livestream is er vooral ook ruimte om met andere studenten en medewerkers in discussie te treden, zowel online als offline. De toegang is gratis.

Lees in de Vox van aankomende donderdag over de ontwikkelingen op het gebied van digitalisering van colleges aan de Radboud Universiteit.

De Vlaams-Nederlandse Filosofiedag wordt jaarlijks op een andere filosofiefaculteit in Nederland of Vlaanderen georganiseerd. De Groot: ‘Normaal is het symposium bedoeld voor vakfilosofen. Wij vonden het leuk om er dit jaar een publieksactiviteit van te maken.’

Wat is de rol van de filosofie in de 21^e eeuw? Dat is de centrale vraag op het symposium. Volgens De Groot is de rol van de filosoof de afgelopen tijd veranderd. ‘Er is meer aandacht gekomen voor publieksfilosofie in kranten en boeken. Filosofen komen steeds vaker uit hun ivoren toren. Met ons thema spelen we daar op in.’

Volgens De Groot is niet alleen de grote aandacht voor publieksfilosofen in Nederland interessant. Opvallend is dat deze ontwikkeling in Vlaanderen helemaal niet zichtbaar is. De Groot: ‘In Vlaanderen is filosofie nog steeds alleen iets van universiteiten. Er is daar geen sprake van een grote groep jonge publieksfilosofen.’ De Groot heeft wel een idee van hoe dat verschil verklaard kan worden. ‘Misschien dat het succes in Nederland van Filosofie Magazine hier een rol in speelt. Door een populair blad wordt er in het maatschappelijke debat ook ruimte gemaakt voor filosofie.’

In het programma van de Filosofiedag komt de ontwikkeling van academische naar publieke filosofie ruimschoots aan bod. ’s Ochtends is er een wetenschappelijk programma en in de middag komen filosofen aan het woord die voorstanders zijn voor een grotere rol van de filosofie in het maatschappelijke debat.

De Groot: ‘We vragen sprekers of zij een grotere publieke rol voor de filosofie voorstaan of niet. Sommige filosofen menen dat de filosofie daarmee aan waarde verliest.’ Ze is benieuwd naar de reacties in de zaal morgen. ‘Bij de presentatie van het programma kreeg ik al veel opmerkingen van mensen die het jammer vonden dat het symposium niet over een filosofisch onderwerp gaat, maar over de rol die filosofie speelt.’

Gisteren kondigde collegevoorzitter Roelof de Wijkerslooth al aan dat de filmpjes met ‘de stille trom’ zouden vertrekken. Volgens woordvoerder van het college Willem Hooglugt passen de filmpjes niet bij de uitstraling van de universiteit. ‘Als in de gemeenschappelijke vergadering blijkt dat er fundamentele kritiek is, dan moeten we er mee stoppen. Ze passen niet bij de waarden die de universiteit wil uitdragen.’

Hoofd Communicatie Johan van de Woestijne vindt het jammer dat het project niet wordt voortgezet. ‘We hadden een pilot gemaakt van drie filmpjes en waren aan een nieuwe reeks begonnen. Ik vind het jammer dat er nu zo abrupt een streep door het project wordt gezet.’

Van de Woestijne had de commotie die rondom Labrad is ontstaan niet verwacht. ‘Ik vond het een vertaling van onderzoek met een knipoog die moet kunnen. We wilden de nadruk leggen op het onderzoek dat op de universiteit wordt gedaan, omdat universiteiten meestal vooral met onderwijs worden geassocieerd.’ Volgens Van de Woestijne zijn het de context en de onverwachte manier waarop het filmpje tijdens de vergadering onder ogen van het college is gekomen die de commotie hebben doen ontstaan. Hooglugt: ‘Het college van bestuur had de filmpjes nog niet eerder gezien. Het is niet gebruikelijk om een campagne van tevoren voor te leggen aan het college van bestuur. De afdeling communicatie krijgt daarvoor het vertrouwen.’

Volgens Van de Woestijne waren eerdere reacties op de filmpjes juist positief. ‘Eén van de pilotfilms is vertoond aan vierhonderd scholieren tijdens een informatiedag en toen kregen we heel positieve reacties.’ In de kritiek van Claudia Krops kan hij zich niet vinden. ‘Ik snap daar niets van. Het is volgens mij zo duidelijk met een knipoog gemaakt dat termen als seksistisch helemaal niet bij me op komen.’

De afdeling communicatie zal zich nu gaan bezinnen om scholieren op een andere leuke manier te bereiken. Hoe ze dat gaat doen weet Van de Woestijne nog niet. ‘We zullen eerst eens rustig nadenken over de volgende stap. Blijkbaar zijn knipogen gevaarlijk, dat hebben we verkeerd ingeschat.’

Wat denkt u bij het zien van de filmpjes?

‘Ik ben zelf onderzoeker op dit gebied, dus ik weet uit ervaring hoe lastig het is om jongeren op deze manier te bereiken. Het is zoeken naar een balans tussen authenticiteit en een aantrekkelijke presentatie. Ik vind deze filmpjes een goede poging om die balans te vinden. De knipoog is heel duidelijk, vervolgens wordt de wetenschappelijke boodschap door onderzoekers uitgedragen. Het is duidelijk dat de opleiding niet werkelijk zo in elkaar steekt. Ik vind het daarom een leuk en goed voorbeeld, zo kan het ook!’

Is dit de manier om jongeren voor de universiteit te interesseren?

‘Hoe kom je middelbare scholen binnen, dat is de vraag die alle universiteiten op dit moment bezig houdt. Er is weinig zo moeilijk om van getallen een leuk verhaal te maken. Daarom vind ik dit een leuke manier. Je ziet steeds betere voorbeelden van infographics en filmpjes. Maar de echte moeilijkheid zit hem in de verspreiding van de filmpjes. Scholieren gaan niet zelf op zoek naar grappige wetenschappelijke informatie, je moet proberen een viral te scoren. Daarvoor moet de boodschap een beetje schokkend en spannend zijn. ‘

En is dat volgens u in dit geval gelukt?

‘Op dit moment is het eerste filmpje twaalfduizend maal bekeken. Je kunt er van uitgaan dat daar een paar tieners tussen zitten, maar het zijn toch nog vooral volwassenen. De echte vraag is: hoe gaat de universiteit deze filmpjes onder de doelgroep verspreiden. Ik word er moe van dat daarbij altijd alleen aan social media wordt gedacht. Je moet het juist ook op websites en blogs onder de aandacht brengen. Het is enorm lastig om een viral te scoren.’

Begrijpt u de commotie rondom de filmpjes?

‘Nee. Als een professor dit verhaal op deze wijze had gepresenteerd was het misschien vreemd geweest, maar met deze presentatrice is de knipoog overduidelijk. Het filmpje is een ludieke illustratie van de boodschap van de universiteit.’

Vindt u de keuze voor een voormalig playmate als actrice een slimme zet?

‘Als het spannend en verboden is, maakt dat het alleen maar aantrekkelijker voor jongeren. Misschien iets meer voor jongens dan voor meisjes, dat kan.’

Hoogenvorst reageerde eerder al op de filmpjes op zijn weblog Young Marketing.

De klachten over kapotte ov-chipkaarten vliegen de LSVb sinds de invoering van het systeem om de oren. De LSVb krijgt nu op eigen verzoek inzicht in de gegevens van het bedrijf dat de kaart ontwikkelde om de duurzaamheid ervan te onderzoeken. Breur: ‘Wij gaan deze gegevens vergelijken met gegevens uit landen waar een soortgelijke kaart wordt gebruikt.’

Volgens Breur is nu al duidelijk dat de ov-chipkaart veel kwetsbaarder is dan andere chipkaarten zoals een pinpas. ‘De voorlichting over de kwetsbaarheid van de kaart is onvoldoende geweest. Studenten moeten hem heel voorzichtig gebruiken.’

Het inzicht in de bedrijfsgegevens is deel van een inwilliging van eisen van de LSVb door staatsecretaris van onderwijs Marja van Bijsterveldt. LSVb en reizigersvereniging ROVER dreigden vorige week met juridische stappen als studenten niet snel hun miljoenen euro’s voorgeschoten geld zouden terugkrijgen en de duurzaamheid van de kaart werd gewaarborgd. Studenten die een nieuwe kaart aanvragen moeten daar erg lang op wachten. Bovendien wacht een kwart van de studenten die de kosten declareerden nog op hun geld.

Breur is erg tevreden over de nieuwe afspraken. ‘Alle declaraties worden opnieuw bekeken en bij twijfel wordt de student in het gelijk gesteld. Ook wordt de wachttijd op een vervangende kaart verkort en komt er één loket voor alle klachten.’

Om tien over één (veertig minuten te laat vanwege een file) komt Van der Ham een aardig gevulde collegezaal CC5 binnenrennen. Hij heeft maar een paar minuten de tijd want hij wordt zo meteen voor een radio-optreden verwacht. ‘U weet dat het fileprobleem wordt opgelost als u D66 stemt’, begint hij. Die is alvast binnen.

Direct ter zake dus: het onderwijs. Natuurlijk weet Van der Ham maar al te goed waarover studenten hem willen ondervragen en hij ontneemt hen het initiatief op behendige wijze. ‘Ik wil jullie oproepen om de afschaffing van de studiefinanciering niet als het belangrijkste te zien waar je je mee bezig houdt. Wees een beetje wijs en zie het als jullie bijdrage aan de oplossing van onze economische problemen, we moeten ook bezuinigen op de zorg’, zegt hij. Als voorbeeld haalt hij Scandinavische landen aan waar het onderwijs zonder studiefinanciering erg goed werkt.

Bij de beantwoording van een vraag naar de positie van Nederland en Scandinavische landen op onderwijskwaliteitlijsten, antwoordt Van der Ham met een sneer: ‘Wat betreft de positie van Scandinavische landen moet ik een Job Cohen-joker inzetten, omdat ik dat niet precies weet.’ Gelach in de zaal. En dan serieus: ‘Nederland doet het natuurlijk wel goed, maar goed is niet goed genoeg. Zeker niet voor een land dat volledig afhankelijk is van innovatie en export.’

En dan kijkt hij naar zijn medewerkster bovenin de zaal, ‘nog twee minuten’. Er wordt nog een vraag gesteld over een mogelijke coalitie en de beste man voor onderwijs, waarop Van der Ham alleen antwoordt dat hij hoopt op een D66 Minister van Onderwijs en dan is de politicus weer zo snel verdwenen als dat hij verscheen. ‘Ik voel me zo schuldig’, zegt hij nog en neemt van de organisatie een gebakje in ontvangst dat hij naar eigen zeggen niet heeft verdiend.

Scholieren die in Nijmegen geneeskunde willen studeren, krijgen volgend studiejaar een lesboek en 80 uur voorbereidingstijd om een examen te maken dat bestaat uit multiple choice vragen en een essay. De toets wordt in mei gehouden, het moment waarop eindexamenscholieren ook hun andere examens moeten maken. Doordat de druk op dat moment hoog is, test de universiteit de discipline en structuur van scholieren. Om onder de toelatingstoets uit te komen moeten scholieren, net als in de huidige situatie, een acht gemiddeld of hoger op hun eindlijst staan. Ze worden dan direct aangenomen.

Zijn geneeskundestudenten het met de minister eens dat een examen een rechtvaardigere toelatingswijze is dan loting?

Anke Reuser, tweedejaars geneeskunde
‘Ik ben voor een andere toelating dan loting, maar een examen lijkt me geen goed alternatief. Een interview is beter, nu heb je te veel studenten in werkcolleges die niets zeggen. Een klasgenote van mij stond een 7,9 gemiddeld, maar nadat ze twee keer werd uitgeloot is ze iets anders gaan doen. Dat is jammer, met een toets had ze het waarschijnlijk wel gehaald.’

Rianne Wauters en Nina van Deursen, derdejaars geneeskunde
Nina: ‘Een examen is een goed idee, maar het is niet genoeg. Het is slechts een momentopname. Ik ken studenten hier die wel zijn ingeloot terwijl ze haast nog te lui waren om het inlootpapiertje op tijd in te leveren. Voor gemotiveerde scholieren is een examen dus wel een uitkomst.’
Rianne: ‘Ik ben één keer uitgeloot, maar met een 6 gemiddeld de tweede keer ingeloot. Ik ben blij dat ik niet zo’n examen heb hoeven doen. Ik had het al druk genoeg met mijn andere examens. Het is volgens mij niet zo dat studenten met een hoog cijfer het beter doen in hun studie. Het sociale aspect moet misschien beter getest worden.’

Gilles Aarts, tweedejaars geneeskunde
‘Ik ben zelf ingeloot in de laagste klasse, maar ik word een prima arts! Ik vind loting dus belangrijk. Een examen is maar een momentopname. Eigenlijk is de toelating altijd oneerlijk. Ik ken iemand die een 7,5 gemiddeld had en drie keer is uitgeloot. Ik had dat examen zelf niet kunnen maken, ik had alle tijd nodig voor mijn examens. Een extra examen zou ook wel eens een afknapper kunnen zijn voor scholieren om voor geneeskunde te kiezen.’

Karien, derdejaars geneeskunde
Je ziet wel dat mensen die via de havo naar het vwo zijn gegaan tijdens de studie in de problemen komen. Verder hebben ingelote studenten weinig problemen. Een extra examen zou mij veel extra stress hebben gegeven. Ik zou er op inzetten om mijn gemiddelde te verhogen en er dus geen extra examen bij doen.’

Sharon, derdejaars geneeskunde
‘Ik ken geen ingelote studenten die de studie niet aan kunnen, dus lijkt het me niet nodig. Met een examen selecteer je wel mensen die goed kunnen studeren, maar dat doe je bij een goed gemiddelde natuurlijk ook al. Het klinkt ook zo Amerikaans, zo’n extra toets.’

‘Nadat ze de Kristalnacht in Essen meemaakt, zetten haar ouders haar alleen op de trein naar Nederland. Ze wordt daar eerst in Nijmegen opgevangen en komt uiteindelijk in Amsterdam terecht. Vanuit A’dam wordt ze op 20 juni 1943 gedeporteerd naar het doorgangskamp Westerbork. Daarna volgen vier andere kampen: Bergen-Belsen, Theresienstadt, Auschwitz en Märzdorf’, vertelt religiewetenschapper Ria van den Brandt. Vanavond gaat zij met Weitzner-Smuk in gesprek over haar oorlogservaringen.

Al voor een eerder project interviewde zij Weitzner-Smuk als getuige van kamp Theresienstadt. Van den Brandt: ‘Vanavond zal ze haar hele oorlogsverhaal vertellen. Het wordt geen pingponggesprek, ik geef alleen een kader.’ Daarbij is vriendschap het belangrijkste thema. Weitzner-Smuk maakte de terugtocht naar Nederland na haar vrijlating samen met haar vriendin Annie Walg. ‘Ze kenden elkaar al van gezicht uit Amsterdam, maar raakten in de kampen bevriend. Samen vertrokken ze vanuit Märzdorf terug naar Nederland, een gevaarlijke tocht over Russisch terrein’, zegt Van den Brandt. ‘De avond eindigt met een reeks foto’s van hun vriendschap door de jaren heen. Die vriendschap was zo belangrijk in oorlogstijd omdat het weerbaarheid gaf.’

De bijeenkomst in de Aula wordt georganiseerd door het Soeterbeeck Programma, het Heyendaal Onderzoeksprogramma van de Radboud Universiteit en het Stedelijk 4 en 5 mei comité Nijmegen en staat in verband met de Holocaust Memorial Day. De Verenigde Naties roepen op om rondom de officiële bevrijdingsdatum van Auschwitz (27 januari 1945) via educatie speciale aandacht te vragen voor slachtoffers van de Holocaust en andere genociden.

Naast het verhaal van Weitzner-Smuk, houdt religiewetenschapper Marc de Kesel een korte lezing en is er livemuziek door Parazar!, een accordeonist en violist die joodse liedjes ten gehore brengen.

‘Vriendschap in oorlogstijd’, vanavond van 19.30 tot 22.00 uur in de Aula van de Radboud Universiteit Nijmegen, Comeniuslaan 2. Entree: 7,50 euro, voor studenten gratis.

Albert Heijn-medewerkers zijn ondertussen gewend aan de lange rijen van gefrustreerde studenten bij de OV-chipkaart ophaalpunten. Vorige week maandag ontstond er chaos omdat de ophaalapparaten het grote aantal studenten niet konden verwerken. Daarop besloot minister Plasterk om de deadline voor het ophalen van het studentenreisproduct op 1 februari te verschuiven. Morgen legt de minister een brief aan de kamer voor met daarin een vervolgplan.

De woordvoerder van het coördinatieteam Studenten OV-chipkaart, Rob Sebes, laat weten dat het lek in het ophaalsysteem diezelfde donderdag werd gevonden en verholpen. Daarmee zijn de problemen volgens Sebes opgelost. ‘Morgen zal de minister een brief aan de kamer voorleggen en het coördinatiepunt adviseert hem daarin. Wij stellen de minister voor om een nieuwe datum te plannen, zo dicht mogelijk bij de oude deadline’, aldus Sebes. Volgens de woordvoerder hebben 300 duizend van de 600 duizend studenten hun kaart inmiddels geactiveerd.