Het AD kopte al ‘Scheiding maakt kinderen crimineel’, maar zo is het nou ook weer niet. Kinderen van gescheiden ouders hebben wèl drie keer zoveel kans om in de criminaliteit te belanden. Al blijft die kans om in de criminaliteit te belanden klein. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van de Nijmeegse sociologe Marieke van de Rakt.
Eigenlijk gaat het onderzoek van Marieke van de Rakt over de invloed van criminele vaders op hun kinderen. Ze bekeek hoe het is gegaan met achtduizend kinderen van ruim 3500 veroordeelde vaders en vergeleek ze met een controlegroep. De vaders waren veroordeeld voor delicten variërend van winkeldiefstal tot mishandeling en moord.
De rol van echtscheiding is maar een enkel hoofdstuk uit haar boekwerk. Maar wel het meest verrassende. Normaliter heb je als kind jaarlijks 1 procent kans om voor de rechter te verschijnen. Als je ouders gescheiden zijn, is die kans drie keer zo groot, ongeacht of je vader met justitie in aanraking is geweest. ‘En dat is een groot effect’, zegt Van de Rakt. ‘Maar in feite blijft de kans dat je in aanraking komt met justitie klein. Het komt gewoon niet zo vaak voor. De meeste kinderen uit gebroken gezinnen hebben nergens problemen mee.’
Zelf was ze verrast toen ze constateerde dat kinderen met een criminele vader een kleine kans hebben om het slechte pad op te gaan. Die kans is in ieder jaar van hun leven gemiddeld 5 procent, tegenover 1 procent voor kinderen die geen veroordeelde vader hebben. Zelfs de kinderen van een heuse crimineel (met meer dan tien veroordelingen op zijn naam,15 procent van de veroordeelden) belanden niet automatisch in het criminele circuit. De dochter van zo’n veelpleger heeft 25 procent kans om ooit in haar leven veroordeeld te worden, bij de zoons is dat 50 procent. Van de Rakt: ‘Dus het verband is niet één op één. En je kunt zeker niet concluderen dat criminaliteit genetisch bepaald is. Mijn onderzoek laat zien dat veel meer factoren een rol spelen.’