Hoogleraar Tumor Immunologie Carl Figdor krijgt van wetenschapsorganisatie NWO ruim vier ton voor de aanschaf van een combinatie van twee microscopen. Dan moet de medische faculteit nog bijleggen, want ze kosten in totaal een kleine zes ton. Maar dan heb je ook wat: apparatuur om de interactie tussen twee cellen precies in kaart te brengen. “Het is de verwachting dat we hiermee veel nieuwe inzichten zullen krijgen”, zegt postdoc Joost te Riet.
De groep van Figdor onderzoekt hoe kankerpatiënten hun afweersysteem kunnen inzetten om de kanker te bestrijden. Met de microscopen hopen de onderzoekers meer te weten te komen over een type cel die een centrale rol speelt in de afweer: de dendritische cel en dan vooral over de interactie van die cel met andere cellen.
De dendritische cel is een bijzondere. Geef de cel een stukje tumor en de dendritische cel slaat alarm. Met zijn lange uitlopers slokt hij alles op wat in de buurt komt. Andere cellen, de zogenaamde T-cellen of T-lymfocyten, krijgen dan het commando om de tumor vervolgens op te ruimen. In theorie althans, het systeem werkt in de praktijk niet feilloos. “We weten wel wat er gebeurt, maar niet precies hoe. Hoe de cellen met elkaar communiceren, is nog grotendeels een vraagteken. Het is belangrijk dat die processen wel zichtbaar worden gemaakt. Als we zouden weten hoe de cellen elkaar informeren, kunnen we de T-cellen gerichter afsturen op de kankercellen”, zegt Te Riet.
Met de nieuwe apparatuur hoopt Figdors groep de interactie tussen de dendritische cel en de T-cel preciezer in kaart te brengen. De microscopen worden daarvoor gecombineerd, lees: aan elkaar geschroefd, tot één systeem. Van de twee microscopen is de Atomic Force Microscoop het meest bijzonder. Het apparaat maakt geen gebruik van licht maar tast met een naald de oppervlakte af. Zo kunnen krachten op een enkele levende cel gemeten worden.
Dit najaar hoopt Te Riet aan de slag te kunnen gaan met de nieuwe apparatuur.