In de Stevenskerk kreeg oud-voorzitter van de Europese Unie Jacques Delors gisteren als eerste de Vrede van Nijmegen Penning uitgereikt. De penning, een initiatief van de gemeente Nijmegen, de Radboud Universiteit en ingenieursbureau Royal Haskoning wordt voortaan tweejaarlijks uitgereikt aan iemand die zich heeft ingezet voor de eenheid in Europa. De penning herinnert aan ’s werelds eerst grootschalige multilaterale vredesbesprekingen, gevoerd in Nijmegen.
‘Bored to death’, waren ze, de honderden Europese diplomaten die in 1678 en 1679 maandenlang in Nijmegen bivakkeerden om een einde te maken aan de vijandelijkheden op het continent. De logies was armoedig, de feesten boers en het eten was niets minder dan barbaars. Nijmegen was in die tijd niet meer dan een onaanzienlijk provinciestadje dat meer door toeval dan door betekenis of aanzien het toneel werd van ’s werelds eerste grootschalige multilaterale vredesbespreking.
Maar misschien had de onbedaarlijke saaiheid van de stad wel een gunstige invloed op de onderhandelingen. Want verdragen kwamen er. Frankrijk, Spanje, Zweden, het Heilige Roomse Rijk en de Nederlandse Republiek: allemaal legden ze met de ‘Vrede van Nijmegen’ hun geschillen bij. Tijdelijk uiteraard, zoals in de roerige geschiedenis van het Europese continent te doen gebruikelijk.
Maar toch, Nijmegen als vredestichter, als plek waar een vorm van Europese eenheid even gestalte kreeg. Dat is de gedachte achter de Vrede van Nijmegen Penning die gisteren voor het eerst werd uitgereikt. Jacques Delors, oud-voorzitter van de Europese Unie werd in de Stevenskerk gehuldigd vanwege zijn verdiensten voor de Europese eenheid. Jacques Delors is immers ‘de ziel van Europa’, woorden van de Duitse oud-kanselier Kohl die minister Maxime Verhagen in zijn laudatio in herinnering bracht.
De penning is een initiatief van de gemeente Nijmegen, de Radboud Universiteit, ingenieursbureau Royal Haskoning en het ministerie van Buitenlandse zaken. Gewoon slimme citymarketing, morren sommigen. Als dat zo is, dan is er wel een bijzondere geslaagde vorm gevonden. Want behalve een zwaarwichtig gezelschap van landelijke en lokale politici, wetenschappers en kopstukken uit het bedrijfsleven, was er ook een fors bataljon aan journalisten aanwezig. Van het NOS-journaal tot de schrijver van Stan Huijgens’ borrelrubriek in de Telegraaf (niet Stan Huijgens nee).
Delors zelf nam de gelegenheid te baat om zijn zorg uit te spreken over de ontwikkelingen in Europa. Is de EU in gevaar? ‘Er zijn redenen om dit te vrezen.’ Delors noemde als voorbeeld de aanpak van de economische crisis, die vooral langs de lijn van de nationale belangen loopt. En uiteraard het ontbreken van enige relevante Europese invloed op het Verdrag van Kopenhagen. De oplossing? Een nieuwe ‘spirit van samenwerking’, meent de frêle, aimabele politicus.
Over de uitreiking van de Nederlandse penning aan de Fransman hing een zweem van ironie. Immers, het waren uitgerekend Nederland en Frankrijk waarvan de bevolking enkele jaren geleden de Europese grondwet per referendum naar de prullenbak verwees. Bovendien was de directe aanleiding voor de vredesbesprekingen in 1678 de brute aanval van de Fransen op de Republiek der Nederlanden. Maar die faux pas leek gisteren lang en breed vergeven.