Het mag deze week warm zijn, toch kunnen mannen de deo maar beter laten staan. Epidemiologisch onderzoek aan de Radboud Universiteit toonde een verband aan tussen een verminderde spermaconcentratie en het gebruik van cosmeticaproducten. Bij twee of meer producten is de kans op verminderde vruchtbaarheid vijf keer zo groot. ‘Wie kinderen wil,’ kopte de Volkskrant al, ‘kan maar beter een beetje stinken.’
Zou het echt zo zijn dat dames met een kinderwens het beste af zijn met een naar zweet riekende oerman? We vroegen het onderzoeksleider Nel Roeleveld.
Bijna elke man gebruikt tegenwoordig toch wel deodorant en een crèmepje of aftershave?
‘Kennelijk toch niet iedereen. Het zijn vooral jonge mannen die inderdaad twee of meer cosmeticaproducten gebruiken. De onderzochte groep bestond uit mannen in de vruchtbare leeftijd en daar waren er een hoop bij die maar één, of geen product gebruiken.’
Hoe is het verband eigenlijk aangetoond?
‘We wilden onderzoeken waar de hormoonverstoring vandaan komt die leidt tot een verminderde spermaconcentratie. Nadat was vastgesteld voor welke mannen uit de onderzoeksgroep dat gold, hebben alle deelnemers allerlei vragen beantwoord over hun leefgewoonten en gezondheid. Roken, drinken en voeding spelen natuurlijk een belangrijke rol. Maar ook vonden we bewijzen voor de invloed van cosmeticaproducten op de vruchtbaarheid bij mannen.’
In de Volkskrant zegt u dat de uitkomsten van het onderzoek met een onzekerheidsmarge zijn omgeven.
‘In epidemiologisch onderzoek werk je met statistische analyses. Daarin zit altijd fluctuatie. We hebben nu een vijf keer zo groot risico gevonden op verminderde vruchtbaarheid bij mannen die twee of meer cosmeticaproducten gebruiken, maar dat kan in een volgend onderzoek best op bijvoorbeeld een drie keer zo groot risico uitkomen.’
Lopen vrouwen niet een nog veel groter risico? Zij smeren zich suf.
‘Vruchtbaarheidsproblemen bij vrouwen zijn moeilijker te onderzoeken. We weten wel dat hormoonverstorende stoffen voornamelijk werken op de mannelijke voortplantingsorganen. Zo hebben vrouwen die veelvuldig met cosmetica in aanraking komen – vrouwen die bijvoorbeeld in de make-upindustrie werken – een grotere kans op zoontjes van wie de balletjes niet zijn ingedaald.’
Verwacht u dat veel mannen nu ook daadwerkelijk de deo laten staan?
‘Haha, misschien vandaag of morgen, maar daarna zijn ze het weer vergeten.’
Komt er een vervolgonderzoek?
‘Ik hoop het wel, maar dat is een kwestie van geld. Het zou bijvoorbeeld mooi zijn om te onderzoeken welke specifieke producten de boosdoeners zijn. In het verleden is bijvoorbeeld de schadelijke werking van ftalaten aangetoond [stoffen die o.a. zorgen dat parfums langer geuren, red.]. Die worden nu veel minder gebruikt.’