De kans is toegenomen dat de Amerikaanse deeltjesversneller Tevatron het Higgsdeeltje, de heilige graal van de natuurkunde, eerder vindt dan zijn concurrent in Genève, nu vorige week bekend werd dat de Zwitserse LHC-versneller pas eind september in gebruik wordt genomen. Maar: ‘Er is bepaald geen leedvermaak. Velen van ons werken sowieso aan een Tevatron-experiment én aan een LHC-experiment.’
Het is nog niet zeker of het Tevatron ook in 2010 en 2012 zal doordraaien. Maar als dat gebeurt dan heeft de Amerikaanse versneller volgens hoogleraar hoge energiefysica Sijbrand de Jong ‘zicht op een glimp van de Higgs in 2012’. Hij schat in dat die glimp voor de LHC-versneller pas een paar jaar later zal komen.
Aanvankelijk zou de LHC afgelopen september beginnen maar kortsluiting vlak na de opening gooide roet in het eten.
De Jong is betrokken bij de data-analyse van Tevatron, maar hij staat niet te juichen nu de concurrent zo lang op zich laat wachten. ‘Van de kant van de mensen die aan het Tevatron werken is er bepaald geen leedvermaak; ook zij willen dat de LHC zo snel mogelijk zo veel mogelijk data oplevert. Velen van ons werken sowieso aan een Tevatron-experiment én aan een LHC-experiment.’
Fysicus Folkert Koetsveld is een jaar op het Europese centrum voor deeltjesonderzoek (CERN) voor zijn promotieonderzoek. Hij is voor zijn proefschrift afhankelijk van de data die de deeltjesversneller moet gaan voortbrengen. Als in september de versneller aan gaat, verwacht hij nog genoeg data te hebben om zijn proefschrift af te maken. Al zal de nadruk meer op simulatie liggen dan hij vooraf heeft gepland.
Over de sfeer op CERN zegt hij: ‘We hebben een lange, onzekere periode achter de rug, met veel plannen maken, die weer omgooien, nieuwe plannen die dan weer niet blijken te kunnen door nieuwe tegenslag.’ Nu vorige week bekend is gemaakt wat de plannen zijn rondom de versneller, kan Koetsveld ook zijn eigen plannen maken. Hij is blij met de bekendmaking vorige week door de CERN-directeur dat de LHC na de opstart in september in principe de hele winter blijft draaien. Voorheen had CERN een verplichte winterstop vanwege de hoge stroomkosten in dat jaargetijde. ‘Dat betekent dat ook als er nog hier en daar een weekje vertraging opgelopen zal worden, we in ieder geval een lange periode van botsingen tegemoet kunnen zien.’
Koetsveld zit in september al weer lang en breed in Nederland. Maar hij kan de data die de botsingen zullen voortbrengen ook vanuit Nijmegen analyseren. Al zal hij nog wel een paar keer richting CERN afreizen. ‘Het werkt gemakkelijker hier, aangezien de mensen die het experiment en de software gemaakt hebben bij je om de hoek zitten.’