Met een anderhalf uur durende vertelling verhaalde Auschwitz-overlevende Fred Schwarz gisterenavond in een afgeladen aula over zijn ervaringen in de kampen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De opkomst verraste de organisatoren. Jean-Pierre Wils, decaan van de faculteit Religiewetenschappen, verzorgde gisterenavond de inleiding. ‘We zijn gedoemd te herinneren.’
Liefst anderhalf uur, onderbroken door een pauze, hield Fred Schwarz (85) het gehoor in de aula gevangen in zijn getuigenis. Over hoe hij als vijftienjarige jongen vanuit Oostenrijk in Nederland terecht kwam, en over zijn gang langs de diverse kampen in de oorlog. Schwarz belandde via Westerbork en Theresienstadt in Auschwitz, waar hij de gruwelen weerstond van de laatste oorlogswinter in dit concentratiekamp.
In 1994 al legde Schwarz zijn belevenissen vast in zijn boek Treinen op dood spoor, waarin hij onder meer verhaalt van zijn tewerkstelling in Meuselwitz, een relatief gunstig lot dat hem door die laatste oorlogswinter heeft gesleept. Gisteren bewees Schwarz zich als verteller zonder veel omhaal van grootse woorden of gebaren. Hij liet de feiten het werk doen; emoties en commentaren bleven achterwege. De avond werd afgesloten met een kort interview door Ria van den Brandt van het Heyendaal onderzoeksprogramma, over de rol van liefde en vriendschap in het kampleven van Schwarz.
De hoge opkomst, ook van jongeren, verraste de organisatie, die in handen lag van het Soeterbeeck Programma en het Heyendaal-onderzoeksprogramma van de Nijmeegse theologen en religiewetenschappers. Ook Holocaust-herdenkingsprogramma’s in Tilburg en Amsterdam trokken gisteren veel belangstelling. Elianne Keulemans (Soeterbeeck Programma) heeft nog geen pasklare verklaring voor de Holocaust-revival. ‘Het hangt in de lucht. Kennelijk is een nieuwe generatie opgestaan die op haar eigen manier zich de verhalen eigen wil maken.’ De organisatie gaat er nog eens goed voor zitten om de groeiende animo te duiden. In beraad is nog het idee om Holocaust Memorial Day elk jaar te gedenken met een programma op de Nijmeegse campus.