Ex-filosofiestudent Bert Brussen begon zijn carrière ooit bij ANS en Vox, en timmerde daarna hard aan de weg bij Geenstijl (als Lucasdelinkselul) en de website van Jort Kelder (925.nl). Daarnaast spuwt hij zijn gal op zijn populaire weblog bbrussen.nl. Voor het speciale kerstnummer van Vox (vanaf vandaag in de bakken) vroegen we hem als beroepskankeraar wat hij eigenlijk van Kerstmis vindt. ‘Ik haat gezelligheid.’
Hoe ziet jouw doorsnee kerstfeest eruit?
“Onherkenbaar. Ik heb kerst helemaal uit mijn systeem verbannen. Het zijn gewoon twee vrije dagen die ik meestal doorbreng met slapen of zo. Voor mij is het een kuttijd. Een ellendig, deprimerend feest vol nepgezelligheid. Ik haat gezelligheid. Daar komt bij dat kerst in Nederland gedomineerd wordt door de gedachte aan de geboorte van Jezus. Zo’n grote leugen als het christendom zou je niet jaarlijks moeten vieren. En dan heb ik het niet eens over de hypocrisie van de mensen die één keer per jaar met de nachtmis naar de kerk gaan. Of die een aflaat kopen door een paar euro aan ‘de armen’ te geven.”
Uit een opiniepeiling op Voxlog.nl blijkt dat de meeste studenten kerst wel fijn vinden.
‘Dat verbaast me niets. Truttigheid heerst ook in de studentenwereld. Clubjes als Carolus Magnus of Ovum Novum die in december lekker met elkaar gaan eten. Waarom moet dat juist nu? Waarom eet je niet op andere momenten met elkaar? Of een pak aantrekken en dan tussen de hulstblaadjes kerstliedjes zingen. Infantiele onzin. Het zegt wel iets over welke kant we opgaan. Ik denk dat over tien jaar alle academici met kerst lekker door de Allerhande zitten te bladeren om zich te verlustigen aan de voorgebraden kalkoen bij Albert Heijn. Je ziet het al als je door Nijmegen rijdt, de stad wordt degelijker, truttiger, wat meer hockeyachtig. Daar hoort ook het vieren van tradities bij.’
Moeten we Kerstmis dan maar afschaffen?
‘Welnee, als je het leuk vindt: ga je gang. Tuig op die boom en leef je uit. Maar hou op met andere mensen te dwingen om hetzelfde te doen. De hele mythe rond Kerstmis heeft dat zuigende karakter. Neem zo’n Scrooge die door een paar kerstgeesten gedwongen wordt om zich aan te passen: doe nou eens twee dagen aardig man. Of een eigentijdse versie daarvan: Bert van Leeuwen van de EO die met een cameraploeg voor je neus verschijnt om de ruzie met een of ander familielid bij te leggen. Walgelijk. Hij zou bij mij ook aan het verkeerde adres zijn. Ik ben een man van principes en karakter. Als je een grote mond hebt over kerst, moet je niet plotseling als een blij kind aan de kersttafel gaan zitten omdat er een cameraploeg voor je neus staat.’
Uiterst publicabele antwoorden, maar niet onverwacht voor iemand die zijn sporen heeft verdiend bij populistische shocklogs. Kom je ‘s avonds thuis bij de Unox-worst als een heel ander persoon? Even voetballen met de Marokkaantjes uit de straat, een bijdrage geven voor een nieuw parochiehuis en ‘s avonds geboeid naar de politieke debatten op tv kijken terwijl je af toe ‘goed zo Femke’ roept?
‘Ha, ha. Vergeet het maar. Wat ik schrijf, daar sta ik ook echt achter. Maar ik schrijf wel voor media met een scherp profiel, inclusief mijn eigen weblog, en dat betekent dat sommige denkbeelden van me domineren. Andere aspecten zie je dus gewoon niet zo vaak terug. Al mijn schrijfwerk is typisch Bert Brussen, maar het is niet de héle Bert Brussen.’
Je schrijft hard, beledigend soms. Heb je wel eens spijt van iets wat je hebt geschreven?
‘Soms. Twee jaar geleden stelde de Nijmeegse studente Thalia Weidema zich verkiesbaar voor zo’n personality-achtige ‘studente van het jaar verkiezing’. Daar kun je natuurlijk een hoop lol mee maken, daarom had ik een foto van haar op m’n website gezet die ik een beetje bewerkt had. Voor mij was dat niks bijzonders, dat doe ik dagelijks. Maar helaas kreeg Thalia mijn telefoonnummer te pakken via mijn oude vrienden van ANS, die nooit te beroerd zijn om een ander te helpen. Vervolgens heb je zo’n meisje aan de lijn dat heel schattig uitlegt hoe zijzelf zoiets ervaart en wat voor reacties ze krijgt. Dan denk je wel van: shit, ik ben blij dat ik niet iedereen te spreken krijg waar ik over schrijf. Dat zou mijn werk een stuk moeilijker maken.’
Populistische weblogs hebben in heel korte tijd een belangrijke rol gekregen in de publieke opinie. Hoe kan dat?
‘Omdat ze niet uit het niets komen. Nederland kende al een traditie van het kankeren met de botte bijl uit het cabaret. Denk aan Youp van ’t Hek en Freek de Jonge. Hun politieke voorkeur ligt misschien anders, maar de toon van wat ze doen niet. In de periode Fortuyn is er veel veranderd, toen heeft rechts eigenlijk voor het eerst diezelfde toon te pakken weten te krijgen. Met het bekende succes.’
Hoe invloedrijk is Geenstijl eigenlijk?
‘Erg. Denk aan Duyvendak en Vogelaar. Die zijn allebei vertrokken door de beeldvorming rond hun persoon die voor een belangrijk deel te danken is aan de stukjes van Geenstijl.’
Is die invloed blijvend?
‘Niets is blijvend. Het kankeren zal niet over gaan, maar ongetwijfeld komen er weer nieuwe uitingsvormen. Jongeren leren alweer op een heel ander manier met internet omgaan. Denk ook aan de babyboomers die nog steeds treurig lopen te zwijmelen over ’68, waar niemand meer wat van snapt. Over dertig jaar lopen de Geenstijl-adepten van nu waarschijnlijk net zo te snikken over dat eerste decennium van de 21ste eeuw waarin ze als ‘reaguurders’ heersten over Nederland en sidderende politici naar huis stuurden.’
Wordt een diehard venijnschrijver als jij milder met het klimmen der jaren?
‘Milder is het goede woord niet. Genuanceerder ben ik wel. Soms. Een beetje.’
Waar moet dat naartoe? Misschien ga je zelfs Kerstmis ooit nog leuk vinden.
‘No way. Kerstmis sucks. Op 25 december zul je me niet eens thuis vinden, dan zit ik lekker op de Antillen met een cocktail op het strand. Bewust weggevlucht van dat kouwe, klamme, donkere en vreselijk ‘gezellige’ Nederland. Ik kan het iedereen aanraden.’