Eerstejaarsstudenten aan de Vrije Universiteit Amsterdam worden vanaf komend studiejaar verplicht aan een taaltoets onderworpen. Bij een onvoldoende volgt een cursus om het basale taalniveau op te schroeven. De VU is de eerste Nederlandse universiteit die actie onderneemt tegen de taalachterstand die onder universitaire studenten heerst. Andere universiteiten zeggen geen taalproblemen te signaleren. ‘Maar dat is onzin!’
Of de VU trekt studenten met minder ontwikkelde talenknobbels, óf het is de enige universiteit van Nederland waar men het probleem van de taalachterstand durft aan te pakken. Verschillende universiteiten beweren dat er onder hun studenten geen sprake is van een taalachterstand. Maar volgens een medewerker van de VU is dat ‘onzin’. De matige beheersing van de Nederlandse taal bij studenten is volgens hem een landelijk probleem.
De VU ondernam daarom actie: voortaan moet iedere eerstejaarsstudent een taaltoets ondergaan. Studenten die de toets niet halen, volgen verplicht een taalverrijkingcursus. Mocht een student daarna nog steeds onder de maat scoren, dan bepalen de faculteiten zelf of die student zijn studie mag vervolgen.
Al in januari kondigde de VU de verplichte taaltoets aan, nadat uit een onderzoek onder 1.100 studenten bleek dat het taalniveau zorgwekkend laag was. Maar liefst 29 procent van de studenten scoorde een onvoldoende, waarvan 16 procent zelfs zeer onvoldoende. ‘Het ging niet eens om vragen op het niveau van het nationale dictee, maar om basale taalkennis’, zegt Aukje Schep, communicatiemedewerker aan de VU. ‘We schrokken van het resultaat.’
Dat ze bij de VU niet als enige verbaasd waren, bleek uit de grote mediabelangstelling voor de uitkomst van het onderzoek. Hoewel andere universiteiten geen taaltoets willen afnemen, hebben ook zij volgens Schep veel interesse getoond in de toets van de VU. Schep: ‘De toets is zeker bruikbaar voor andere universiteiten. Maar de VU praat ook met middelbare scholen. Zij willen weten wat ze aan het probleem kunnen doen. Uit de resultaten van onze toets kunnen ze dadelijk zien waar studenten slecht op scoren.’
Is het ‘theoriën’ of ‘theorieën’? Beter ‘dan’ of beter ‘als’ hem? Wat betekent ‘lik op stuk geven’ eigenlijk? Voor de nieuwe lichting VU-studenten is het te hopen dat ze het juiste antwoord paraat hebben. Anders wordt het een cursus Nederlands, in plaats van in de kroeg hangen.