Bij de opening van het academisch jaar aan de Universiteit van Utrecht heeft minister Plasterk stevig uitgehaald naar de Radboud Universiteit. De kritiek van collegevoorzitter Roelof de Wijkerslooth op zijn plan om 100 miljoen euro van de eerste naar de tweede geldstroom te verplaatsen, deed hij af met ‘klein eigenbelang’. De minister riep op om daar bovenuit te stijgen.
‘Wetenschappelijk ontwikkelingsland’
Plasterk verdedigde in Utrecht zijn plan om 100 miljoen uit het vaste budget voor de universiteiten te halen en door NWO te laten verdelen onder jonge onderzoekers. ‘We weten uit al het onderzoek dat mensen op jonge leeftijd het meest creatief en vernieuwend zijn.’
Vaste budgetten zijn volgens hem verantwoordelijk voor de wetenschappelijke hiërarchie die Europa in enkele decennia tot een ‘wetenschappelijk ontwikkelingsland’ heeft gemaakt.
De minister zegt zich te verbazen over de negatieve reacties van de universiteiten, waarbij de Nijmeegse collegevoorzitter een hoofdrol speelde. ‘Ik vond het eigenaardig dat de voorzitter van de Universiteit Nijmegen in de publiciteit deed alsof de minister van onderwijs geen hart zou hebben voor de wetenschap.’
Matching vervalt
Afgelopen vrijdag kreeg Plasterk naar eigen zeggen zelfs een bezorgde brief van burgemeester Thom de Graaf, medeondertekend door burgemeesters van andere universiteitssteden. ‘Gelukkig waren mijn voormalig universiteitssteden Amsterdam en Utrecht daar niet bij. Noblesse oblige’, zo voegde hij daar fijntjes aan toe. Voor al deze critici had hij een heldere boodschap: ‘Stijg uit boven je kleine eigenbelangetje en zie in dat we er met zijn allen beter van worden als we de beste wetenschap honoreren.’
Achter al dat wapengekletter zat echter ook een inhoudelijke boodschap voor de critici. De kritiek van De Wijkerslooth richt zich namelijk vooral op de ‘matchingsverplichting’, die universiteiten verplicht om bij elke euro NWO-geld zelf een euro bij te leggen. Door de overhevelingsmaatregel van Plasterk zouden universiteiten niet meer aan die verplichting kunnen voldoen, betoogde De Wijkerslooth. In zijn redevoering liet Plasterk echter terloops vallen dat die verplichting voor de Veni, Vidi en Vici-beurzen komt te vervallen. Daarmee lijkt de belangrijkste angel uit het conflict te zijn en is de kans groot dat Plasterk een positieve reactie krijgt op zijn oproep: ‘Makkers staakt uw wild geraas’.