Vanaf volgend collegejaar gaat de universiteit zelf de collegegeldbetalingen van studenten controleren en waar nodig incasseren. De banken weigeren zich nog langer garant te stellen voor de termijnbetalingen door studenten. Voor studenten betekent dit dat de betaling van het collegegeld voortaan gekoppeld is aan hun inschrijving: het KISS-account van wanbetalers wordt na twee gemiste termijnen afgesloten, zodat ze geen tentamen meer kunnen maken.
Het afsluiten van de KISS-account zal echter niet vaak voorkomen, zo verwacht Mariëtte van den Broek, hoofd van de Centrale Studentenadministratie. ‘We gaan ervan uit dat iedereen zich gewoon aan de regels houdt en volgens afspraak de maandelijkse termijnen van het collegegeld betaalt. Wie dat doet zal niet merken dat er iets veranderd is.’
Maar er is wel degelijk wat veranderd. De Nederlandse Vereniging van Banken heeft besloten om niet langer garant te willen staan voor de collegegeldbetalingen van studenten. In een brief wordt gerept over veranderende wet- en regelgeving, maar een woordvoerder wil uiteindelijk ook wel kwijt dat de regeling uit 1990 de banken een doorn in het oog was. ‘Een bank faciliteert betalingen tussen a en b, maar bij geen enkele klant draagt de bank het risico voor niet-betaling. In die zin was er sprake van een ongewone constructie.’
Voor de universiteiten betekent dit een strop aangezien er nu een debiteurenadministratie op poten moet worden gezet. Op welke schaal is nog onbekend. ‘Eigenlijk hebben we nog geen idee hoeveel extra werk dit voor ons met zich meebrengt’, aldus Van den Broek. ‘Doordat we er in het verleden nooit mee te maken hadden, weten we niet hoe het betalingsgedrag van studenten is. Maar je mag verwachten dat de overgrote meerderheid zich gewoon aan zijn getekende verplichting houdt.’
Mocht dat niet het geval zijn, dan hoeven studenten niet op veel krediet van hun alma mater te rekenen. ‘Na een gemiste termijn krijgt de student een brief en een telefoontje. Hij of zij dient dan de volgende termijn dubbel te betalen mèt een boete. Dan volgt er nog een verdubbeling met boete, maar daarna wordt de KISS-account geblokkeerd zodat de student geen tentamens meer kan afleggen.’ Overigens zal de universiteit wel oog hebben voor een situatie van ‘overmacht’. Van den Broek: ‘Daarover kan natuurlijk altijd met de studentendecanen worden gesproken. Zonodig wordt dan het noodfonds van SNUF aangesproken.’
Een voordeel is dat juist vanaf volgend collegejaar alle studenten hun collegegeld mogen bijlenen bij de IB-Groep, een van de weinige restanten van Rutte’s leerrechtenstelsel dat het wèl heeft gehaald tot de eindstreep. De universiteit hoopt maar dat zoveel mogelijk studenten daar gebruik van maken, omdat dan Groningen de rol van schuldeiser/incassobureau vervult. In elk geval moet het dankzij die extra lening voor elke student mogelijk zijn om het collegegeld keurig te betalen, zo veronderstelt Van den Broek.