Als student bezette hij gebouwen om de universiteit ertoe te bewegen uit ‘de ivoren toren’ te komen. Maar nu het bedrijfsleven oprukt in de academische wereld, mag de universiteit juist wel weer terug naar die toren, vindt de Nijmeegse filosoof Jeroen Linssen. ‘De universiteit moet een plek zijn van weten om het weten zelf.’ Samen met fysicus Robbert Dijkgraaf, Jan de Wit (Akzo Nobel) en Everarde Slabbekoorn (LSVb) boog hij gisteren zich over de invloed van de markt op de wetenschap, tijdens een debat dat georganiseerd was door het jubilerende AKKU.
Het door Patricia Veldhuis (hoofdredacteur Vox) geleide debat werd redelijk bezocht, maar de discussie bleef vrij vlak door gebrek aan echte tegenpolen. Vrijwel iedereen is het er immers over eens dat een vleugje marktgericht denken het wetenschappelijk onderzoek ten goede kan komen. Het levert meer geld op en vergroot de relevantie van het onderzoek. Zelfs Linssen kon daar niet omheen. Alleen moeten we er voor waken dat de markt niet als kompas voor het wetenschappelijk onderzoek gaat fungeren.
En dat gebeurt nu soms wel, zo zei Dijkgraaf die het onlangs ingevoerde Smartmix-fonds als voorbeeld gaf. ‘De helft van dat geld, 50 miljoen, wordt betaald door het ministerie van economische zaken. Hartstikke mooi. Maar de andere helft komt uit het budget voor de universiteiten. En omdat het bij Smartmix-projecten per definitie gaat om toegepast onderzoek gaat dit fonds dus ten koste van bijvoorbeeld de alfa en gamma-richtingen.’
Maar ook studenten zijn bij deze ontwikkeling de verliezers constateerden de aanwezigen. En pas toen raakte het debat aan een punt wat voor AKKU en haar natuurlijke achterban van belang is. In de dans om het onderzoeksgeld speelt onderwijs namelijk geen rol. ‘Met een goede kwaliteit van het onderwijs scoor je geen punten op de lijsten die voor de verdeling van het geld van belang zijn’, aldus Dijkgraaf.
‘Maar daar hoef je je niet bij neer te leggen’, vindt Linssen. ‘Ik wil niet al te juichend doen over de eigen organisatie, maar neem de onderwijsintensivering hier aan de Radboud Universiteit. Daar is heel bewust veel geld voor vrijgemaakt. Je hebt als universiteit dus een keuze.’ Ook daar was iedereen het eigenlijk weer roerend mee eens.